Swamped, a novel by Manolis Aligizakis


             It’s a dark windy night. Eteocles is about three years old, Nicolas five, and their mother as old as the worry about how to feed her children has made her, as old as any mother who lives in the ruins of war, a woman whose husband is on the front line. It’s a windy night, and the gaps around the frame of the door and the lone window make an apocalyptic music, as if the inhabitants of this hovel are walking through the hallways of hell. Eteocles remembers the scene well. They are sitting around the metal bucket their mother has made into a heating element. She burns wood in it, and the heat reaches out perhaps a meter all around it. They are sitting warming themselves, listening to the wrath of the tempest just a few meters away beyond the frames of the single door and the courageous lone window to the north.

       Suddenly from the deadly war of the elements outside a sudden wind floods the room as the door opens. A man stands in the frame gazing inside. It’s their father returning from the war. He stands there for long time, not knowing what to say, how to greet them; he hasn’t seen them for thirty six long months. Their mother lets out a cry, a cry that sounds like the name of the standing man, her husband, the man who had gone to war when Eteocles was just a few months old. Her husband is home at last, and she gets up and calls him inside and walks up to him and hugs him with a fierceness that expresses the emotional volcano boiling inside her. She hugs him for a long time, then she pulls away, and their father kneels and calls his sons to him. Neither of them dares approach this stranger. Eteocles doesn’t know this man at all, while Nicolas, who was two years old when his father left his sons, perhaps has some faint memory of him.  

Neither of the two dare move toward the man in soldier’s clothes who calls them again and again until Eteocles observes his feet making small steps toward the open arms of their father and Nicolas follows soon after. The soldier clings tightly to them, saying words the two brothers only feel, the soothing words of a father who has missed his sons, a man who had gone to war without knowing if he would ever see them again. They feel those words, and they cuddle with the man who has come inside their house and ignore the wind that has entered with him and turned the room into a frozen habitat in which the small metal bucket with the burning wood cannot warm more than a meter in diameter around it.

Yannis Ritsos-Poems, Selected books, Volume II


by Yannis Ritsos/Translated by Manolis Aligizakis

Κι ήτανε κιόλας σα ν’ ακούγαμε τα μυστικά πελέκια μες στο δάσος
να κόβουν ξύλα. Ακούγαμε το μέγα γδούπο, όταν σωριάζονταν
ένα δέντρο στο χώμα, και τη σιωπή τρομαγμένη
να κρύβεται πίσω απ’ τους ώμους μας. Κι ήταν σα να ’βλεπα κιόλας
τον Δούρειο Ίππο, κούφιον, θεόρατο, να λάμπει επικίνδυνος
μες στην αστροφεγγιά, θρησκευτικός σχεδόν, ενώ η σκιά του
εκτεινόταν μυθική στα τείχη. Κι ένιωθα κιόλας
σα να βρισκόμουν μες στο κούφωμα του αλόγου, μαζί με τους άλλους,
ολομόναχος, σε άβολη στάση, μέσα στο λαιμό του αλόγου,
και να κοιτάζω με τ’ άδεια του μάτια τη γυάλινη νύχτα,
σαν κρεμασμένος μες στο χάος, γνωρίζοντας
πως η χαίτη που ανέμιζε πάνω απ’ τον αυχένα μου
δεν ήταν δική μου, — ούτε κι η νίκη, φυσικά. Ωστόσο ετοιμαζόμουνα
για το τεράστιο, μάταιο άλμα μέσα στο άγνωστο.

Έτσι, σ’ αυτή τη στάση, εκεί ψηλά, μέσα στο σανιδένιο λαρύγγι του αλόγου,
θα ’νιωθα καταβροχθισμένος, κι όμως ζωντανός, να εποπτεύω
τ’ αντίπαλα στρατόπεδα, τις φωτιές, τα καράβια, τ’ αστέρια,
όλο το οικείο, το τρομερό, τ’ αναρίθμητο θαύμα —όπως λένε— του κόσμου,
σα να ’μαι μπουκιά σταματημένη στο λαρύγγι του απείρου και ταυτόχρονα μια γέφυρα
πάνω από δυο, το ίδιο απόκρημνες κι άγνωστες, όχθες —
μια γέφυρα ψεύτικη, βέβαια, από ξύλο και πικρή πανουργία.
(Από κει πάνω, θαρρώ, μες σ’ έναν τέτοιο εφιάλτη,
αγνάντεψα πρώτη φορά την πραϋντική λάμψη των όπλων σου).

And it was as if we were already hearing the secret axes

in the forest cutting wood. We could hear the big thump

when a tree fell on the ground and silence, in fear,

hiding behind our shoulders. And it was as if I was seeing

the Trojan Horse gleaming in the starlight, huge, hollow,

dangerous, almost religious, while its shadow spread

on the walls like a fable. And I felt as if I was already

in the cavity of the Horse along with the others, in an

awkward position in the horse’s neck, all alone, seeing

the crystal night through its empty eyes

as if I was hanging over the void, and knowing that

it wasn’t my nape that waved but the horse’s mane,

nor was the victory, of course. Yet I prepared myself

for the endless, futile leap into the unknown.

In this position, high above, in the plank-lined throat

of the horse, I truly felt swallowed, and yet alive and

I observed the enemy camp, the fires, the ships, the stars

all that familiar miracle, as it was called, the horrible,

incalculable miracle of the world, as if I was a morsel

of food stuck in the throat of infinity and at the same time

a bridge over two embankments equally unknown and

precipitous, a false bridge, of course, made of wood

              and bitter cunningness.  

(from that high vantage position, I think, in such

a nightmare I first noticed the soothing brilliance

             of your weapons.)

Nostos and Algos//Powrot I Bol

Με ιδιαίτερη χαρά έμαθα ότι το βιβλίο ποίησης μου Νόστος και Άλγος, σε μετάφραση στην Πολωνική από τους Mirek Grudzien και Gosia Zurecka, μόλις εκδόθηκε στην πόλη Rzeszow από τους εκδότες Podkarpacki Institut. Ευχαριστώ πολύ τους μεταφραστές και τον εκδότη για την καλαίσθητη έκδοση

I’m pleased to inform all my friends that my poetry book Nostos and Algos, translated in Polish by Mirek Grudzien and Gosia Zurecka was just released in the city of Rzeszow in Poland by the publishers Podkarpacki Institut. Thank you to both the translators and the publisher for the beautiful release.

Θεωρώ το Νόστος και Άλγος σαν το πιο πετυχυμένο μου βιβλίο ποίησης αφού μεταφράστηκε σε 6 γλώσσες κι εκδόθηκε σε 6 χώρες. Στα ελληνικά με τίτλο Φυλλορροές, από τις εκδόσεις Ένεκεν στη Θεσσαλονίκη.

I consider Nostos and Algos my most successful poetry book since it has been translated into 6 different languages and published in six different countries of the world.

From The Iliad to The Irishman — SENTENTIAE ANTIQUAE

The Irishman is in many ways Scorsese’s saddest film. Its central tragic conflict centers on people who, while engaged in violent and heady power struggles throughout their lives, prove wholly incapable of managing basic human relationships and living through the utter ordinariness of life. Scorsese lays the blame for Hoffa’s downfall upon his haughty and […]

via From The Iliad to The Irishman — SENTENTIAE ANTIQUAE

Red in Black

Manolis’ vibrant and radiant poems are infused by a powerful yet subtle music that resonates with the reader who revels for the vitality of the sensuous motion of the language he uses to present images structured in a mixture of Mediterranean and Canadian formats. Poems that make the reader discover the poet’s cosmos as it expands from the microcosm to the universal. Images which declare that everything vanishes as it flows through people’s fingers, yet from all these some become eternal in their wholeness, like the child’s smile which cannot be stained by life’s conditioning, the child’s smile that cannot be blemished by the adulthood’s guilt and banal everyday littleness. Manolis’ poetry stands out among his contemporaries as this poet descends from the ancient modes and exemplary structures from which he draws and which he transposes to us in his personal poetic way.


Emmanuel Aligizakis (Manolis) is a Cretan-Canadian poet and author. He was recently appointed an honorary instructor and fellow of the International Arts Academy, and awarded a Master’s for the Arts in Literature. Born in the village of Kolibari on the island of Crete in 1947, he moved with his family at a young age to essaloniki and then to Athens, where he received his Bachelor of Arts in Political Sciences from the Panteion University of Athens. Aer graduation, he served in the armed forces for two years and emigrated to Vancouver in 1973, where he worked as an iron worker, train labourer, taxi driver, and stock broker, and studied English Literature at Simon Fraser University. He has written three novels and numerous collections of poetry, which are steadily being released as published works. His poetry has been translated into Romanian, Swedish, German, Hungarian, Ukrainian, French, Portuguese, Arabic, Turkish, Serbian, Russian, Italian, Chinese, Japanese, languages and has been published in book form or in magazines in various countries. He now lives in White Rock, where he spends his time writing, gardening, traveling, and heading Libros Libertad, an unorthodox and independent publishing company which he founded in 2006 with the mission of publishing literary books. His translation of George Seferis: Collected Poemswas shortlisted for the Greek National Literary Awards the highest literary recognition of Greece. In September 2017 he was awarded the First Poetry Prize of the Mihai Eminescu International Poetry Festival, in Craiova, Romania.

Available for purchase online via paypal at http://www.ekstasiseditions.com Contact Ekstasis for details or to arrange appearances, events or media opportunities. For further information: Richard Olafson or Carol Sokoloff phone & fax: (250) 385-3378 web: http://www.ekstasiseditions.com e-mail:ekstasis@islandnet.com


NEO-HELLENE POETS An Anthology of Modern Greek Poetry 1750-2018//translated by Manolis Aligizakis

Neo-Hellene Poets_Feb8


Sadly, while many serious readers in Canada will have been exposed to the ancients, and to the works of some, high-profile modernists—like Cafavy, Seferis and, perhaps, even Ritsos —most modern Greek poetry has remained largely out of reach for English-speaking monoglots. But that is changing quickly, chiefly as the result of the efforts of one man.
Enter Manolis Aligizakis, a Greek-Canadian poet of considerable lyrical achievements
of his own. Quite apart from having published many volumes of his own much-celebrated poems, Manolis has, for years now, devoted himself to preparing high-quality and nuanced translations of the works of modern Greek poets. He has to this point given us his take mainly on the above-mentioned and better-known writers (for which we are all grateful).
Now, however, he has graduated to a truly Heraclean undertaking, one that opens the door for English-speaking readers to the work of many highly respected Greek poets who, it is to be regretted, are essentially unknown outside their own country. Neo-Hellene Poets: An Anthology of Modern Greek Poetry, 1750-2018 is a skeleton key to the poems of 60 Greek moderns whose writings, we can now easily see, deserve a wider readership. The deft and skilled translations that make up the Anthology are helpfully supplemented by brief but informative biographical profiles of the subject poets, putting them on the map for Englishs peaking readers in a way that has never been done before.
In an article published in The Guardian on March 1st 2018, Daniel Hahn made a compelling case for better recognition for translators, noting that they “are in the vanguard of literary change,” in part because they tend to bring together readers and writers whose paths would otherwise never cross. Manolis has rendered a great service—both to Greek poets whose voices have seldom been heard in the West and to English-speaking readers who hunger for more Mediterranean seasoning from the land of Homer to excite and enliven their literary palates. Bravo!

~ P.W. Bridgman, author of Standing at an Angle to My Age.


Move over, Heracles. This is an unparalleled poetic accomplishment requiring great strength and endurance.

~ Alan Twigg, B.C. BookWorld



THE QUEST, a novel

The Quest cover

The Quest is the story about a young boy’s dream of someday returning to his family’s
home on the island of Crete. Pericles grew up listening to his grandfather tell stories of
the Greek myths and life in the family’s former home. His family had come to live in
Romania before Pericles was born but he is determined that someday he will go back to
Crete himself.
By the time Pericles is old enough to embark on his quest, Romania is in Communist
hands and it is impossible to leave the country. Determined, Pericles travels on foot, alone
through the mountains. Eventually he arrives in Greece, but life there isn’t what he
expected. The country is under a dictatorship. The people of Greece are impoverished
and disillusioned. Pericles makes his way by boat to Crete, but life there isn’t as carefree
as his grandfather had described. The people are suspicious and wary of strangers. What
is most surprising is the shocking revelation that he learns about his grandfather.
Disappointed but undeterred, Pericles leaves Crete, setting off on a new quest to make a
better life for himself.
Today, the stories of refugees crossing borders in search of a better, safer life make
Pericles’ quest all too familiar.






ΚΡΙΤΙΚΗ ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ,  Νικόλ Γεωργοπούλου Λιαντίνη, Αθήνα, Σεπτέμβριος 2017

Επέλεξα να ομιλήσω και να εστιάσω στην ποιητική συλλογή του Μανώλη Αλυγιζάκη που τιτλοφορείται ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ

Ο όρος Υπεράνθρωπος ανήκει στο Νίτσε και στο Ζαρατούστρα του. Και από τη νιτσεϊκή έννοια του υπερανθρώπου έχει εμπνευστεί ο ποιητής Αλυγιζάκης και με τον ευρηματικό αυτό τίτλο δικαιώνει την ποιητική και τη νοηματική απόδοση στον τρόπο που εκείνος κατανοεί τον υπεράνθρωπο.

Ας ομιλήσουμε σχετικά όμως λίγο για το νιτσεϊκό υπεράνθρωπο για να μπορέσουμε να προσεγγίσουμε ερμηνευτικά την αφόρμηση αυτή του Αλυγιζάκη.

Ο όρος υπεράνθρωπος χαρακτηρίζει έναν τύπο υψηλής νοημοσύνης και ευτυχίας απέναντι στο μοντέρνο άνθρωπο, τον «καλό», το «χριστιανό» που στο στόμα του Ζαρατούστρα, του καταλύτη της τρέχουσας ηθικής, γίνεται μια λέξη δύσκολα νοητή. Ο νιτσεϊκός υπεράνθρωπος ως ιδεαλιστικός τύπος μιας υψηλής ποιότητας ανθρώπου είναι κάτι μεταξύ «αγίου» και «μεγαλοφυΐας».

Μέχρι σήμερα οι ερμηνευτές του Νίτσε δεν έχουν καταλήξει και ερίζουν για αυτή του τη σύλληψη του υπεράνθρωπου.

Είναι σαφές ότι ο Νίτσε δύο ρεύματα έχει επεξεργασθεί στον υπεράνθρωπό του. Μια τίμια φιλοσοφική παράδοση από την οποία και σήμερα διδασκόμαστε και ένα κοινωνιολογικό δαρβινικό και ευγονικό ρεύμα. Γεγονός είναι ότι ο Νίτσε χαρακτήρισε τον υπεράνθρωπο ως την υπέρβαση του μηδενισμού. Ο υπεράνθρωπός του διακρίνεται από το φυσιολογικό άνθρωπο όχι γιατί διαθέτει ιδιαίτερο εγκέφαλο ή πλήθος μυώνων ή σύστημα ανοσίας ιδιαίτερο, αλλά γιατί μπορεί να ζήσει τη ζωή με εντεταλμένο σκοπό, δηλαδή ηθική, και αντί να αμφιβάλει, να καταφάσκει αιώνια τη ζωή. Αυτή είναι για το Νίτσε η αποστολή του αληθούς, του έντιμου, του κυρίως μοντέρνου ανθρώπου.

Κατά τα λοιπά ο υπεράνθρωπος δεν είναι το αντίθετο κάποιου υπάνθρωπου, αλλά ο αντίκτυπος του κυρίως ανθρώπινου (allzu menschlichen), που σήμερα μπορούμε να τον ταυτίσουμε με τον υπερκαταναλωτικό άνθρωπο. (Ο υπεράνθρωπος βρήκε την ευτυχία και «αστράφτει κεραυνοβολώντας». Ένα όμως είναι σαφές. .Ότι ο υπεράνθρωπος του Νίτσε παραμένει απλά μια επιθυμητή εικόνα, φιγούρα, ή με το στόμα του Νίτσε «η προσευχή εκείνων που ζητούν τη χάρη να γίνουν οι τρελοί του θεού.».


Και τώρα στο Μανώλη Αλυγιζάκη.

Η αφόρμησή του είναι το νιτσεϊκό πνεύμα και το κήρυγμα του θανάτου του θεού που κηρύσσει ο «Παράφρονας» του Νίτσε (με τη σύντομη συγκεκριμένη διήγηση σε δική μου μετάφραση θα μου επιτρέψετε να κλείσω στο τέλος τη σημερινή μου παρουσίαση). Το θεό που πέθανε

Και τον «θάψαμε χθες το απόγευμα χωρίς τραγούδια και παιάνες, δίχως κλαυθμούς και μοιρολόγια», όπως χαρακτηριστικά ξεκινάει στο πρώτο του ποίημα ο ποιητής.

Ο νιτσεϊκός θάνατος του θεού και η έλευση του υπεράνθρωπου με ευάρμονα ποιητική έκφραση έχουν ως αφετηρία βιωματικά γεγονότα της ζωής ως ερέθισμα και ο ποιητικός τρόπος του Αλυγιζάκη κάνει παραστατική τη λειτουργία κάθε γεγονότος που υπονοείται πίσω από την έκφραση. Η επιδίωξή του είναι η διείσδυση του αναγνώστη στην ψυχική λειτουργία κάθε ιστορούμενου γεγονότος και κάθε σκηνικής αναπαράστασης, αφού όλα τα ποιήματα είναι γεμάτα με εκφραστικές εικόνες που ο αναγνώστης μπορεί να αναπλάσει τη στιγμή – βίωμα του ποιητή.

Με την ποιητική μορφή του Αλυγιζάκη ο αναγνώστης πορεύεται σε κόσμο συναισθηματικά φορτισμένο σε εκτύλιξη σκέψεων που γίνονται ορόσημα ζωής, είτε πρόκειται για τύψεις για το θάνατο του θεού που μας άφησε «ακόμα πιο φτωχούς» (ποίημα Προδοσία), είτε δίνεται ανάγλυφα ο ξεπεσμός του σύγχρονου ανθρώπου «άνοιξε του Αιόλου τον ασκό και εξαπόλυσε τις αμαρτίες, τη χαζομάρα, την προδοσία, τη χρεοκοπία των ηθών» (ποίημα Θαύμα), είτε προσφέρει την ελπίδα που ένοιωσε ο άνθρωπος ότι «είχε έρθει η ώρα για να φανερωθεί ο υπεράνθρωπος μ΄όλη τη δύναμή του, με την απλότητα των χρυσανθέμων και με του κατωφλιού την ταπεινοφροσύνη» (ποίημα Εμφάνισις), είτε με absurd τρόπο μας μιλάει για «άλογη λογική» στην αναζήτηση του «μυστικού της ανθρωπότητας» (ποίημα Ανακάλυψις), είτε προβάλλεται ο «ξεπεσμένος εγωισμός του ανθρώπου που ξεκίνησε από το ναρκισσισμό του» (ποίημα Χρέος) και τον οδήγησε να «τεμαχίσει το χρόνο με μέτρο δανεικό και έτσι να θανατώσει το θάνατο, ένα απλό της σκέψης δημιούργημα» (ποίημα Παιδεμός), είτε συνυπάρχουν μαζί ο φόβος και ο θαυμασμός για τον υπεράνθρωπο, τύραννο, όπως αποκαλείται (ποίημα Μουσική) που όμως η παντοδύναμη ματιά του αγκαλιάζει ολόκληρη τη γη, και εδώ ο ποιητής κάνει το βήμα κόντρα στην παράδοση, τις φοβίες, προλήψεις και δεισιδαιμονίες  (ποίημα Σκιάχτρο). Θα ισορροπήσει όμως και θα κηρύξει αισιοδοξία που ξεπετάγεται ως «συνωμοσία όλων των ανθρώπων» που στο σκοτάδι ξάφνου διακρίνουν πάνλαμπρο το δικό τους φως και στρέφονται και ευελπιστούν τον ουρανό ν’  αγγίξουν. Αυτή η αισιοδοξία θα εκφραστεί με προσμονή από την παιδική κιόλας ηλικία εκείνων που πιθυμούσαν τη γνώση και ένιωσαν από την πρώτη τους νιότη το ανάβρυσμα που φέρνει ο υπεράνθρωπος (ποίημα Πρώτος Πόνος).

Τα πρότυπα ανθρώπων του Αλυγιζάκη  είναι εκείνοι που ζουν μόνο και μόνο για να χαθούν, προκειμένου να φθάσουν την άλλη όχθη, όσοι περιφρονούν τα πάντα, γιατί λατρεύουν το πέρασμα στην άλλη όχθη. Έτσι εκφράζεται η αναζήτηση του κάτι άλλου, του πνευματικού.

Δεν θα παραλείψει ο Αλυγιζάκης, στο πνεύμα της Παρμενίδιας προσωκρατικής φιλοσοφίας (τα άκριτα φύλα του Παρμενίδη, ο ανυποψίαστος όχλος) να αναφερθεί και σε όσους «γεννήθηκαν και η ώρα να πεθάνουν έφθασε και δεν κατάλαβαν ποτέ ποιος ο σκοπός και ποιο το νόημα». Στον Αλυγιζάκη αρέσουν «όσοι βασανίζουν το θεό τους, επειδή τον αγαπούν» (εδώ κάνω σχετική ανάλυση με το δεδομένο ότι γνωρίζαμε μόνο ότι ο θεός παιδεύει εκείνους που αγαπάει) και τον ενδιαφέρει «του κεραυνού ο προάγγελος, η βαριά σταλαματιά από τα μαύρα σύννεφα που είναι ο υπεράνθρωπος». Και εδώ χρησιμοποιεί την περίφημη ποιητική εικόνα από τον Πρόλογο του Ζαρατούστρα «Αγαπώ όλους εκείνους που είναι όπως οι χοντρές σταγόνες, που πέφτουν μοναχικές από τo μαύρo σύννεφο, που κρέμεται πάνω από τον άνθρωπο: προφητεύουν ότι ο κεραυνός έρχεται και ως προφήτες αφανίζονται».

Προς το τέλος των ποιημάτων θα βρούμε πολλές ρήσεις και εικόνες του Νίτσε, όπως για την αιώνια επιστροφή ή την παρομοίωση ότι εμείς είμαστε το τεντωμένο σχοινί που πάνω μας θα περπατούσε ο υπεράνθρωπος: « Εμείς οι πρίγκιπες κι εμείς οι επαίτες, οι μισαλλόδοξοι κι οι αλτρουιστές, εμείς τα πρόβατα, εμείς και τα λιοντάρια, οι κοινωνικοί και οι ασκητές, εμείς οι μύστες και εμείς οι μυημένοι, εμείς οι σχοινοβάτες και εμείς οι Υπεράνθρωποι».


Η μορφή της ροής και της κατάταξης των ποιημάτων είναι αποτρεπτική κάθε στατικής ηρεμίας και οδηγεί σε κράτος εγρήγορσης. Με την καλλιεπή και κομψότεχνη γραφίδα του, με εύροια λόγου ανεκζήτητη και ενάργεια ύφους συναυξάνεται με το δικό του προσωπικό αφηγηματικό πλούτο γνώσης που διεισδύει στη λειτουργία της έκθεσης της σκέψης του για να την αναβιβάσει σε υψηλό επίπεδο.

Με ερέθισμα το βίωμα και όπλα το ποιητικό ύφος, την αναζήτηση των λέξεων και τον πλούτο γνώσης αναπαριστά τον προβληματισμό και αναστοχασμό του για υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου, εύληπτα. Γιατί ο λόγος του είναι δυνητικός υφολογικά με πλαστουργική δύναμη, μεταμορφώνεται με διεργασία εννοιών, διακλαδώνεται σε ατραπούς υπαρξιακής ερμηνευτικής, γνώρισμα του είναι η συναισθηματική αλλά και έλλογη υπαρξιακή ταραχή στη σύνολη ρότα των συσχετισμών και στον αγώνα για ποιητική έκφραση και εκδίπλωση.


Τα ποιήματα είναι γεμάτα με εικόνες με ιδιαίτερη περιγραφική έκφραση, που έχεις το αίσθημα ότι τις  βλέπεις μπροστά σου ολοζώντανες και συμμετέχεις στο δρώμενο, αναζητώντας να γνωρίσεις τι είναι αυτός ο υπεράνθρωπος. Η προοπτική της φιλοσοφικής προσέγγισης στο στοχασμό του ποιητή οδηγεί σε μορφή εποπτικής  θέασης του κόσμου με απορίες και αντιπαραθέσεις με τη θρησκευτική-κοινωνική πραγματικότητα και με αναγκαίο υπαρκτικό προσανατολισμό που υπαγορεύει η κοινωνική ευταξία. Κάτι που σίγουρα δεν είναι αποτέλεσμα και θήραμα ευκολίας, αλλά ενεργητική βούληση του δύσβατου. Επί πλέον οι ορφικοί συμβολισμοί που χρησιμοποιούνται αφυπνίζουν πνευματικά και είναι πρόκληση για περαιτέρω αναστοχασμό.


Τα ποιήματα του Αλυγιζάκη είναι γεμάτα λέξεις, λέξεις με ιδιαίτερο νόημα, βάθος και πρωτοτυπία, λέξεις ουσιαστικά , σπάνια χρησιμοποιεί επίθετα, λέξεις ρήματα που κάνουν τη γραφή δυναμική, για τη ματαιότητα, την αποκάλυψη, την ανακάλυψη, την περιπλάνηση, τη μουσική, την ανταμοιβή, την υπόσχεση, την ανεξαρτησία, την αρετή, το πνεύμα, την ανάμνηση, την περιπέτεια, τη δικαιοσύνη, την προσευχή, τη λήθη, την απληστία, λέξεις για το νεκροθάφτη, τον ιερέα, το δάσκαλο, το γιατρό, το φιλόσοφο, τέλος τον ποιητή.

Γραφή με υπαινιγμούς και συμβολισμούς, γραφή με πνεύμα αναζήτησης και ανησυχία για το ποιος είναι ο υπεράνθρωπος και πως θα τον απαντήσουμε και αυτό χωρίς αθώους συναισθηματισμούς. Κάθε ποίημα κρύβει πίσω του και μια ιστορία και στο τέλος κάθε ποιήματος στις δύο πρώτες ενότητες προστίθεται ένα επιμύθιο, όπου ο ποιητής καταγράφει σύντομα το ποιοι άνθρωποι του αρέσουν.

Οι στίχοι του ποιητή ξεχειλίζουν από πόνο, πρόκειται για τον πόνο του κόσμου, όπως λέγει ο Ρίλκε, τον πόνο ενός κόσμου μετέωρου που βρίσκεται σε σύγχυση και δεν έχει όραμα, γι’  αυτό και αδρανοποιείται. Και η φωνή του Αλυγιζάκη εδώ είναι φωνή κόντρα στην αδιαφορία. Η φωνή του ξεπηδάει από την πικρή συνειδητοποίηση της καταδυνάστευσης των αξιών.


Και θα μου επιτρέψετε, όπως είπα στην αρχή, να κλείσω με τον ΠΑΡΑΦΡΟΝΑ του Νίτσε που αναγγέλλει το θάνατο του Θεού σε δική μου μετάφραση από τα γερμανικά, δημοσιευμένη στο βιβλίο μου «Ηθική της οικολογικής συνείδησης».


~Νικόλ Γεωργοπούλου Λιαντίνη, καθηγήτρια φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα, Σεπτέμβριος, 2017


ÜBERMENSCH — A REVIEW, by Nicol Georgopoulos Liantinis, professor of philosophy, Kapodistrian University of Athens


I chose to focus in Manolis Aligizakis’ poetry book ÜBERMENSCH.


The term Übermensch belongs to Nietzsche and to his book Thus Spoke Zarathustra. Manolis Aligizakis has been inspired by Nietzsche’s view of the Übermensch and using his soul searching means he justifies his poetic presentation the way he understands the concept of Übermensch. Yet, let us first take a look at Nietzsche’s Übermensch in order to approach Manolis’ work better.

The term Übermensch characterizes a person of high intellect, a person happy in the world we live, opposite the average, modern man, the “good person” the “Christian”, who in the mouth of Zarathustra becomes a very difficult term to understand. Nietzsche’s man as an idealistic type of higher human quality than the everyday men turns out to be something between the “saint” and the “genius”.

To this day the researchers and interpreters of Nietzsche’s works haven’t yet concluded and still debate on the conceptual perception of the term Übermensch. It is clear though that Nietzsche has combined two different trends when it came to his Übermensch. One straight and honest philosophical tradition from which we still learn things today and a sociological Darwinian and eugenic trend; in fact Nietzsche named his Übermensch the man beyond nihilism with his Übermensch differing from the ordinary man not because he has a special brain nor because of his gigantic muscles nor because of his certain biological advantage that defends against all diseases and viruses, but because he can live a life with a delegated goal, and instead of doubting everything he agrees with all forms of life on earth. For Nietzsche all this is the true mission of man, of the honest man, and especially the modern man. Other than that Übermensch isn’t the opposite to the world but a true semblance of the essential man (allzu menschlichen) who we can categorize today with the over consumeristic man. Übermensch discovered happiness in striking like a lightning bolt and at the same time shining in his best. However one thing is clear: Übermensch simply remains a desired image, a shapely figure of man who, in the words of Nietzsche represents the prayer of those who ask for the favor to become the jokers of God.

Now let us look at Manolis’ Übermensch. Manolis’ spurting in Nietzsche’s mind and catechism with the death of God: and we buried him yesterday with no songs, no paeans, nor lamentations, as the poet characteristically starts in his first poem. The death of God, according to Nietzsche, and the appearance of the Übermensch with Manolis’ harmonious poetic expressions have as a base the poet’s own life experiences and as a result his poetic ways function as true expressions of each event of his life that lurks behind each image. Manolis’ goal at this point is to slowly push the reader into the his own psychic mode of each presented event and of each scenic representation since each poem is full of expressive images which the reader can re-experience as momentary life events.

With the poetic style of Manolis Aligizakis the reader is led in a world emotionally charged with the unfolding of ideas that become landmarks such as the regret for the death of god who left us we were still here and we were still poor in the poem TREASON or when the downfall of the modern man is presented as they opened the lid of Aeolus’ bag and let all hell loose: our sins scattered to the four corners of the galaxy, dumbness and treachery and moral bankruptcy in the poem MIRACLE, or when he offers hope to man who felt that deeply we sensed the time had come, that He would appear, Übermensch, with all His power in the chrysanthemums’ simplicity, and in the humility of the house flagstone, in the poem MANIFESTATION, or when in an absurd way he talks to us about illogical logic of one who could still discover the secret of humanity in a word in the poem DISCOVERY, or when it presents their defeated ego which started because of their devout narcissism, in the poem DUTY, which lead the poet to divide time with borrowed measurements and annulled death with his creative thoughts, in the poem ORDEAL, or when the concepts of fear and admiration for Übermensch co-exist as in the poem MUSIC and where His almighty glance encompassed the whole earth. Here the poet makes his move opposite traditions, fears, and superstitions in order to balance his cosmos and declare his optimism that springs up from conspiracy of the people who suddenly see their own bright light and they hope to reach the heavens. This optimism will be expressed in the anticipation of those who since their childhood yearned for knowledge and in their youth felt the renewal that Übermensch brings.

The prototypes of people Manolis creates are those who live only to be destroyed in order to reach the other shore, those who despise everything for they seek to pass over to the other side. This way the poet underscores the need in searching for something else, for something spiritual.

Manolis won’t refrain from underlining the pro-Socratic philosophy (Parmenides’ illogical leaves, the unsuspecting mass of people) and from referring to all those who were born and time comes for them to die and they never understood what was the goal and what the meaning. Aligizakis likes those who torture their god because they love him and he finds interest in the man who resembles a heavy raindrop from the dark cloud that is nothing other than Übermensch. And here the poet uses the poetic image from the prologue of the Thus Spoke Zarathustra I love those who resemble heavy drops of rain that slowly fall from the black clouds that cover men, the forerunners of thunderbolt who vanish like the thunderbolt.

Toward the end of the poems we find a few of Nietzsche’s sayings and images such as the Eternal Recurrence or the image of people being the stretched rope onto which Übermensch will walk and finally we find Manolis’ philosophical declaration at the end of the book in the poem EPODE where he promotes: we the princes and we the beggars, the bigots and the altruists, we the sheep and we the lions, the socialites and the hermits, we the initiates and we the initiated, the ropewalkers and the Übermenschen.

The style of the poet and the flow of his poems work against every static serenity and lead to raptures as the poet’s calligraphic style and rich evocative imagery in addition to the personal narrating style and wide knowledge lead the reader into the liturgical display of the poet’s mind that elevates the poems to unreachable heights.

Manolis uses his personal experiences as a tool that guides his personal writing style to the search for words that represent his wonder and contemplative mind gazing existential issues of today’s society. And this because his images are dynamic, of a certain, personal style and continuously evolve leading the poet to cross roads of explanations, faculty of seasoned poets who reach levels of intellect only some can reach. The poems are full of images with rich descriptive elements that the reader feels as if he sees them alive in front of him, full of expressiveness and dynamism that lead him to his search for Übermensch. The poet’s technique and philosophical approach guide the reader to a view of the world as if from above yet leave him full of questions and debates regarding the today’s sociological-religious reality and his place in society that demands of him a preapproved behaviour, something that undoubtedly leads the citizen to the corner forcing him to consider rebellion. The poet’s use of Orphic symbolism leave the reader with contemplative mood and dare him to further delve into such thoughts.

Manolis’ poems are filled with words, words with idiosyncratic meaning, depth and originality, substantive words, he rarely uses adjectives, words-verbs that turn his writing into a dynamic mix, words that refer to futility, revelation, discovery, wandering, music, reward, promise, independence, virtue, spirit, memory, adventure, justice, prayer, forgetfulness, greediness, words about the undertaker, the priest, the teacher, the doctor, the philosopher, and finally the poet.

Pain overflows in these verses and the pain we mention is none other than Rilke’s pain, the pain of a world that exists in its meteoric position, a world in flux and always confused, a world that lacks vision and henceforth it falls into the trap of indifference.

Manolis’ writing is full of symbolism and hints, it is the writing of the searching mind that wonders who the Übermensch may be and how we may be able to seek and reach Him and all this without any simpleminded sentimentalisms. Each poem hides a story inside it and at the end of each poem the poet adds the flatulence where he recounts who are his favored people.

Übermensch can be termed as an unusual poetry book yet a book with a clear vision and an optimistic point of view of the world and life in general.


~Nicol Georgopoulos Liantinis, professor of philosophy, Kapodistrian University of Athens.



My poetry book THE THORNS OF THE ROSE was released in Romania by Editura Europa.

The following review was written by the poet, translator and educator Mihai Firica.

I thank him for this honour.



Λίγοι ποιητές κατορθώνουν να περάσουν από τη μια κουλτούρα στην άλλη όπως απ’ την Ελληνική στην Αγγλική σαν τον Μανώλη Αλυγιζάκη που μεταφράζει απ’ τα ελληνικά στ’ αγγλικά δίχως να χάνει τίποτα απ’ το αρχαίο κάλλος. Ο Μανώλης Αλυγιζάκης έχει την ικανότητα να μπει στην άβυσσο της ύπαρξης όπου νιώθει τη δόνηση της ζωής κι όπου φορτίζει την καρδιά του με αγάπη κι ελευθερώνει τον εαυτό του απ’ τους φόβους για να σηκωθεί πάνω απ’ το φράγμα της γλώσσας και της ποίησης: το μάτι (κέντρο ) της καταιγίδας, μια τρύπα που οδηγεί προς τα κάτω ανάμεσα σ’ ουρανό και γη.

Ο αναγνώστης της ποίησης του Μανώλη Αλυγιζάκη ανακαλύπτει την κρητική του κληρονομιά μαζί με εικόνες απ’ το αρχαίο Ελληνικό κάλλος που φανερώνονται σιγά σιγά καθώς ο αναγνώστης εμβαθύνει την έρευνα του στο βιβλίο αυτό. Τα ποιήματα είναι εκφραστικά κι αληθοφανή σαν ν’ αποτελούν ένα είδος έκφανσης που ψυθιρίζεται στο τέλος της τελευταίας αναπνοής. Κι όχι για να κριτικάρουν κάτι αλλά να διαιωνιστούν δια μέσου της σαφήνειας τους. Η έλλειψη ασάφειας απαιτεί να κρατά κάποιος πάντα ένα δίχτυ που να ` ναι συνέχεια μπλεγμένο.

Τα ποιήματα του βιβλίου Τ’ ΑΓΚΑΘΙΑ ΤΟΥ ΡΟΔΟΥ πανηγυρίζουν το τόλμημα του ανθρώπου που ρισκάρει και πειραματίζεται και μπορούμε να προσθέσουμε ότι αυτά τα χαρακτηριστικά των ποιημάτων τα καθιστούν αναγκαία όχι μόνο να διαβαστούν αλλά και να μελετηθούν απ’ όλους μας. Ο ποιητής κατορθώνει να αριστοποιεί τη χρήση της γλώσσας δια μέσου μιας καλλιτεχνική ροπής του σαν έναν αρματωμένο κυρίαρχο της γλώσσας που χρησιμοποιεί τα όπλα του, τα μέσα του, σαν πίνακες ζωγραφικής αμερίστου αξίας: κι είναι ο Μανώλης Αλυγιζάκης ένας ποιητής, μεταφραστής και επιμελητής ποίησης που κάθε φορά δημιουργεί για τον αναγνώστη ανεπανάληπτες λυρικές εμπειρίες.

Ο ολοφάνερα χαμηλός τόνος της ποίησης του Μανώλη Αλυγιζάκη παραμένει η λάβα που κυλά εύγλωττα στην επιφάνεια και προσφέρει στον αναγνώστη έντονα συναισθήματα καθώς διασχίζει την απόσταση απ’ το αρνητικό στο θετικό άπειρο με σκοπό να προσφέρει στο τέλος έν’ ανθισμένο κόκκινο τριαντάφυλλο στην αγαπημένη του. Ένα κόκκινο τριαντάφυλλο βαμμένο απ’ το αίμα του καθώς προσπαθεί να κρατήσει για τον εαυτό του τ’ αγκάθια, που δεν είναι παρά τ’απαλά και θανατηφόρα τσιμπήματα των αγκαθιών του ρόδου.


~Μιχαήλ Φυρίκα, ποιητής, μεταφραστής, εκπαιδευτικός, Κραϊόβα, Ρουμανία, Σεπτέμβριος 2017






There are just a few poets who succeed to cross different cultures such as the Greek in this case and the Anglo-Saxon when one translates from Greek to English without losing the original wealth. Manolis Aligizakis has the power to flow in the abyss of existence where he feels the vibration of the being and where he charges his heart with love and he liberates himself from his fears in order to rise above the language and poetry barriers: the eye of the hurricane, an open hole going down between sky and the ground.

When you read Manolis’ poems you feel the inherited Cretan culture along with paintings of the ancient Greek wealth that become clearer and clearer as the reading progresses. His poems are expressive and sound as if they constitute a judgement uttered at the end of the last breath. Not to self-condemn but to be saved through lucidity. The absence of vacuity calls for the fishing net constantly tangled.

Poems from his book THORNS OF THE ROSE are celebrated through the risk of experiment and we can add that this volume is the essential poetry each and every one of us should read. Manolis succeeds to control his use of language through an assumed art as an armoured master who becomes the Lord of his weapons and it becomes a display of art as it goes through an ample path: from being a poet to be a  translator and an editor Manolis creates new lyric experiences.

The obvious quietness of Aligizakis’ poems remains the magma that flows eloquently to the surface and offers the reader strong emotions as he crosses the distance from the minus to the plus of the infinite in order to offer at the end a rose to his lover. A red rose coloured by his own blood while he keeps for himself the thorns, this being the tender deadly pinches of the Thorns of the Rose.


~ Mihai Firica, poet, translator, educator, Craiova, Romania, Sep 2017.


Γαλάζιο στο Παράθυρο



Τα ποιήματα του Μανώλη Αλυγιζάκη αποτελούν μια μετουσίωση που μέσω αυτής η ύπαρξη αναγυρίζεται από μέσα προς τα έξω και μεταλλάσεται σε μια αλληλουχία εικόνων που αναφέρονται σε διάφορα θέματα σε προσωπικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο.